OVER MAGIE EN GELOOF
door: Ben Van Vossel CSsR
ACTIVITEITEN - GRIEKSE KERK BAGDAD - BEZINNINGEN - BIJBEL - BOEKEN - CHRISTEN in de WERELD - CHRISTELIJKE VORMING - DIAPRESENTATIES - EVANGELIE-LEZING - GEBED - GEBEDSGROEP - GETUIGENISSEN - GEZIN - GEZONDHEID - HAHAHA - INFO -INHOUD - JEZUS (Isa al Masih) - JONGEREN - KERK en GELOOF - Figuren uit de KERKGESCHIEDENIS - KINDEREN - KUNST - LITURGIE - MEDIA - - MARIA - MARIA-KEFAS - MORAAL - NADENKERTJES - NIEUW - NUMMERS - PARAY L.M. - PINKSTERSPIRITUALITEIT - PREKEN - ROEPING - SOCIALE INZET - SPIRITUALITEIT - THUISPAGINA - UITZICHT - VERHALEN - WETENSCHAP - ZENDING -
Een "miraculeus" gezelschap
Ik kwam eens in een heel vroom gezelschap terecht. Die personen hadden het over allerlei verschijningen van Maria en voorspellingen en zaken die je moest doen om bepaalde genaden te ontvangen en gevrijwaard te blijven van allerlei tegenspoed. Ik mocht zelfs naar een prentje kijken en in een wolkje daarop moest ik het gelaat van Jezus onderscheiden. Met wat verbeelding lukte me dat, maar zo echt enthousiast was ik daar niet over. Ik voelde me niet echt goed in dat ‘miraculeuze’ gezelschap. Het moest allemaal wat te speciaal, te miraculeus zijn, of het was niet katholiek genoeg. Ik heb echt geen problemen met mariale verschijningen, noch met bedevaartsoorden, zelfs niet met boodschappen die Maria daar mogelijks doorgeeft. Mijn probleem is dat sommige ‘gelovige’ mensen het geloof een beetje te speciaal gaan maken. Zo ging er eens het gerucht dat pater Slavko van Medjugorye had gezegd dat je 9 novenen achter elkaar moest doen en dan zou er ik weet niet wat gebeuren. Onmiddellijk werd dat gerucht doorverteld, over heel de wereld zelfs, en velen schoten in gang om daaraan gehoor te geven. Een tijd later getuigde pater Slavko dat hij dat helemaal niet verteld had. Heel wat personen hadden zich verplicht gevoeld om die 9 novenen te vasten en speciale gebeden te doen. Het kan hun maar deugd gedaan hebben, natuurlijk.
Wat is Blijde Boodschap ?
Maar soms hou je je hart vast wanneer je binnen het christendom geconfronteerd wordt met allerlei gewoonten die een soort van verplichting brengen over goedgelovige mensen of waardoor ze zich beter gaan achten dan de rest van het gezelschap. Wat ze daarin zoeken is vaak ook een zeker stellen van hun eeuwige zaligheid en de zekerheid dat ze bepaalde zaken zullen bekomen. Je ervaart een soort dwang. Iets heel anders dan de verlichting die Teresia van Lisieux stilaan opdeed, na haar krampachtige inspanning om alles zo perfect mogelijk te doen. Toen ze had ingezien dat ze zich met vertrouwen mocht overgeven in de handen van de hemelse Vader ervaarde ze vrijheid en kinderlijke blijdschap . Dàt is het evangelie op zijn best.
Zucht naar het esoterische
Die prestaties van ‘ik moet zoveel paternosters gebeden hebben en dan zal ik dit of dat bekomen, ik moet nog zoveel dagen vasten en dan kan God niet anders dan me dit of dat geven’ is eigenlijk niet het echte geloof. Het gaat in feite terug op een diepmagisch denken. Je vindt dat in zekere zin ook terug bij mensen uit het Nieuwe Testament die van Jezus tekenen vragen, zekerheid, bewijzen. Maar Jezus verricht niet zomaar wat mirakeltjes om sceptici te overtuigen. Je moet gewoon op weg gaan met Hem. Hij is je zekerheid, niet al die kapstokken en krammen waaran je je zekerheid wil vasthangen. In het magische denken wil men God aan zich binden, Hem tot dingen verplichten, zelfs tot speciale, opvallende zaken. Het gewone op weg gaan met Hem is niet genoeg. In deze zin sluit die hang naar het wonderdadige nauw aan bij het buitenkerkelijke rusteloos zoeken naar het esoterische, het speciale, het importartikel uit het Oosten, het New-Age-drugje en allerlei kicks.
Wat is magie dan eigenlijk?
Je zou het in twee zinnen kunnen samenvatten: "Ik moet voor God presteren" en "Ik krijg God dan in mijn macht". Laat ons dat eens even onder de loupe nemen.
1° "Ik moet voor God presteren". Dit kan bv. zijn ik moet zoveel weesgegroeten, zoveel rozenkransen bidden, zoveel bedevaarten doen, zoveel novenen, zoveel dagen vasten om dit of dat te bekomen. Dit is een heel andere benadering dan je aan God over te geven, tot Hem te komen met lege handen. En dat is toch de boodschap van het Nieuwe Testament.
2° "Ik heb God dan in mijn macht". Dit staat wel lijnrecht tegenover de bijbelse visie dat alles genade is. Ik moet alles uit Gods hand ontvangen, gratis krijg ik het, zonder prestatie. Want alles wat we voor God doen, wat waarde heeft dat eigenlijk?
"Maar God, die rijk is aan erbarming, heeft wegens de grote liefde waarmee Hij ons heeft liefgehad, ons met Christus ten leven gewekt, hoewel wij dood waren door onze zonden; aan zijn genade dankt gij uw redding… Ja, aan die genade dankt gij uw heil, door het geloof; niet aan uzelf, Gods gave is het; niet aan uw prestaties, niemand mag zich verhovaardigen. Gods werk zijn wij, geschapen in Christus Jezus, om in ons leven de goede daden te realiseren die God voor ons al bereid heeft" (Efesiërs 2,4-5.8-10).
Van magie naar geloof. Een beangstigende wending.
De overgang, de bekering van magie naar geloof is een diepe bekering en dat kan pijnlijk zijn. Vanuit (schijn-) zekerheden moet men zich in vertrouwen durven overgeven aan Gods goedheid en erbarmen. Het is de overgang van dwangmatig bidden en verplichte, steeds aangroeiende devoties, naar diep en vertrouwvol geloven. Het is vervelend daar te staan met lege handen. Sint Paulus is daar echter radicaal in, het is magie of geloven:
"Ik sta verbaasd dat gij zo spoedig voor een ander evangelie afvalt van Hem die u riep tot de genade; maar er is geen ander (evangelie) er zijn alleen maar lieden die u verontrusten en het evangelie van Christus willen perverteren. Maar al zouden wijzelf of een engel uit de hemel een ander evangelie verkondigen dan wij u verkondigd hebben: hij zij vervloekt! Wat ik vroeger heb gezegd zeg ik nu opnieuw: als iemand u een ander evangelie verkondigt dan gij ontvangen hebt: hij zij vervloekt (anàthema estoo)!" (Gal.1,6-9).
"Nu ge God hebt leren kennen, of liever, door God zijt gekend, hoe kunt ge nu opnieuw keren tot die zwakke en armzalige krachten? Wilt ge weer van voren af aan hun slaven worden? Ge houdt u aan bepaalde dagen en maanden, tijden en jaren... Ik ben bang dat ik me vergeefs voor u heb afgetobd" (Gal. 4,9-11).
Jezus, Gods grote geschenk: onze enige zekerheid
In de Handelingen van de apostelen horen wij het Petrus even duidelijk verkondigen dat wij enkel vanuit Jezus verlossing ontvangen. "Bij niemand anders is dan ook de redding te vinden en geen andere Naam onder de hemel is aan de mensen gegeven waarin wij gered moeten worden" (Hand. 4,12). Alleen Jezus redt ons en niet onze hele resem devoties, geen Yoga Sutra, geen Boeddha, geen Mantra. Die zaken liggen op het vlak van de prestatie en hebben als doel God in onze macht te krijgen, in onze dienst; Hij moet dan naar onze devotiepijpen dansen en wij voelen ons veilig vanuit een kunstmatig net van devoties of technieken. We voelen er ons goed bij. Ik kan begrijpen dat we vanuit een niet volgroeid geloof soms op die weg wat kunnen zitten. De uitnodiging blijft echter dat we zouden durven intreden in het kinderlijk geloof op de Vader, die van alle eeuwigheid van ons houdt en ons zijn Zoon heeft gezonden om ons vrij te maken.
Geborgen in Gods liefde
Onze roeping is dat we ons goed zouden voelen bij Gods barmhartige liefde, bij de liefde tot het uiterste van Jezus en vanuit de aanraking door de heilige Geest. Wij voelen ons dan uitgenodigd en in staat gesteld om te gaan leven vanuit Jezus’ gezindheid. Dàt is consequent christelijk leven. En daarin gaat de Geest ons in toenemende mate begeleiden en aansporen, maar nooit in een geest van prestatie of van angst en beven. Onze diepe innerlijke rust komt niet vanuit de volbrachte prestatie, noch vanuit de bedwelmende Oosterse meditatie, maar vanuit het geloof in Gods liefde en de gehoorzaamheid aan de leiding van de heilige Geest.
De weg van Maria
Dat is ook een diepe mariale gezindheid. Luister maar naar het Magnificat. Maria looft God omdat Hij heeft neergezien op de kleinheid van zijn dienstmeisje "Hij die machtig is en heilig is zijn Naam". Zijn barmhartigheid en trouw duren eeuwig. Waar is hier sprake over prestatie? Of over eigen zekerheden vanuit ‘zoveel psalmen heb ik gebeden, zoveel gevast en…’. Alles is genade, zegt Maria in feite. Haar levenshouding is ‘overgave’: ‘Mij geschiede naar uw woord’. Ik, moeder worden van Gods Zoon? Oeioei, met dit en dat ben ik niet in orde… Dat geeft niet. De H.Geest zal over u komen. De heilige Geest zal het tot stand brengen, dat heilig Geheim. Bij God is niets onmogelijk. Gods plan gebeurt, ondanks de onmacht en de ontoereikendheid van mensen. Dat is geloof.
Vrijheid en consequent geloof
En meen maar niet dat het geloof geen consequenties heeft. "Broeders, gij werd geroepen tot vrijheid. Alleen, misbruik de vrijheid niet als voorwendsel voor de zelfzucht" (Gal. 5,13). "Alles is mij geoorloofd.' Ja, maar niet alles is goed voor mij. `Alles staat mij vrij.' Ja, maar ik moet mij door niets laten knechten" (1 Kor.6,12 ).
Men wordt geroepen om te gaan leven vanuit en in overeenstemming met dat geloof. Maar met de hulp van Gods Geest en vertrouwend op Gods barmhartige liefde.
Leven als kind van God
Magie wil ons als in een lift ook boven andere mensen stellen. Het geloof daarentegen maakt ons nederig tegenover God en vol mededogen naar de mensen. Want "wat ik ben, ben ik door Gods genade". Teresia van Lisieux spreekt over een heel andere lift: de lift van Gods barmhartige liefde, schuilen op de rug van Jezus, de goddelijke adelaar. Door gehoorzaam te zijn aan de heilige geest ga ik natuurlijk meewerken met Gods genade, maar zonder mezelf groot te voelen of te gaan opblazen als een kikker. "Hij toont de kracht van zijn arm; slaat trotsen van hart uiteen. Heersers ontneemt Hij hun troon, maar verheft de geringen. Die hongeren overlaadt Hij met gaven, en rijken zendt Hij heen met lege handen" (Lofzang van Maria in Lukas 1,51-53).
"God weerstaat de hovaardigen, maar aan de nederigen geeft Hij genade. Houdt u dan klein onder de sterke hand van God: Hij zal u te zijner tijd omhoogheffen" (1-ste brief van Petrus 5,5-6) .