GL 2006 nr 1

- Overleden (Broeder Stefaan (Louis Van Campenhout) /Abt Ulrik Geniets van Averbode)

Sommige zaken mag je niet te vlug tot ‘oud nieuws’ verklaren. Van 16 tot 21 augustus 2005 vond in Keulen de 20ste editie plaats van de Wereldjongerendagen (WJD)s. Minstens 375.000 katholieke jongeren uit alle delen van de wereld waren er samen. Aan de slotmanifestatie, waar ook paus Benedictus XVI bij aanwezig was (zoals op de vooravond overigens), namen zo’n miljoen personen deel. Hier volgt het getuigenis van enkele jongeren zoals zij het na afloop van de wereldjongerendagen in hun parochiekerk naar voor brachten.

“Venimus adorare Eum” – We zijn gekomen om Hem te aanbidden. Dat was het thema van de Wereldjongerendagen te Keulen waar naartoe zijn geweest. Deze uitzonderlijke ervaring willen we graag met jullie delen.

Als voorbereiding op de wjd (wereldjongerendagen) zelf gingen we naar een internationaal voorkamp in Essen ( Duitsland): Youth Arise (Jeugd herrijst). Op dit kamp waren we met zo’n 1800 jongeren 4 dagen samen rond de Heer. Ze waren van overal, net als de drie Wijzen gekomen om God te aanbidden: Italië, Canada, India, Spanje, Australië, Gibraltar… In de voormiddag luisterden we naar verschillende internationale sprekers die ons voorbereidden op de wjd. Ook hadden we tijden van samen bidden, zingen en dansen voor God. De vrije tijd in de namiddag was het ideale moment om vrienden te maken van over de hele wereld, samen te sporten, fun te hebben al zo’n dingen. ’s Avonds hadden we telkens christelijk festival, viering en gebed. Superenthousiast en een beetje moe vertrokken we dan op maandag 15 augustus naar Keulen voor de wjd die op dinsdag startten.

Tijdens de wjd zelf hadden we ’s morgens catechese met de Vlaamse bisdommen. in de namiddag en ’s avond kon je kiezen uit een groot aanbod van evenementen zoals musicals, optredens van christelijke bands, gemeenschapsbijeenkomsten, gebedsvieringen, concerten, sprekers, debatten. Voor elk wat wils.

Als ultieme afsluiter van de wjd verzamelden we met alle jongeren op Marienfeld. Daar hielden we op zaterdagavond met paus Benedictus de avondwake. De sfeer op het veld was onbeschrijfelijk. Op het moment waarop iedereen zijn kaarsje aanstak voelden we ons als jonge kerk echt intens verbonden met elkaar. Na een ietwat frisse en korte nacht op het veld, vieren we Eucharistie met de paus en 1 miljoen mensen.

Samen met paus Benedictus en alle jongeren dachten we na over het thema ‘Wij zijn gekomen om Hem te aanbidden”. De drie Wijzen gingen op weg, de ster volgens, met een vraag die in hun hart brandde: “Waar is de pasgeboren koning der Joden?”, zoals we ook in het evangelie volgens Mattheüs kunnen lezen. Dit was hun eigenlijke doel: de koning te vinden. Ook wij, jongeren van vandaag, voelen deze vraag dikwijls in ons hart: “Waar is Jezus? Welke weg moet ik volgen om Jezus te vinden?” We kunnen zoveel wegen opgaan. Paus Benedictus herleidde al deze wegen tot een fundamentele tweesprong waar we als het waar voor staan: de weg waartoe de hartstochten ons lokken of de weg die je gewezen wordt door de ster die straalt in je geweten.

De beslissing om naar de wjd te gaan was reeds een keuze om de weg te gaan, verlicht door de sterk. De weg die ons telkens brengt nar de ontmoeting met de Koning, onze verrezen Heer. Net zoals we ook in iedere Eucharistieviering deze ontmoeting met onze Heer mogen ervaren.

Wat moeten de drie Wijzen verbaasd zijn geweest toen hun Koning een baby bleek te zijn. Alleen door hun geloof konden ze God herkennen, de koning die ze zochten. En dat is juist zo mooi. Wij, mensen, maken ons allerlei voorstelling over God en hoe Hij werkt. Maar God komt niet naar ons toe zoals wij het verwachten en de manier waarop God werkt kunnen wij ons niet voorstellen. Jezus schenkt zich aan ons.

De drie koningen brachten elk geschenken mee: goud, wierook en mirre: een offer voor hun Koning, de Heer. Ons werd heel expliciet gevraagd: wat offer jij Hem? Daar moesten we over nadenken en dat noteren. Iedereen had allerlei dingen opgeschreven. Maar er is slechts één antwoord voor ons allen: Jezus verlangt niets anders, niets liever dan dat we onszelf offeren aan Hem, dat we Hem binnenlaten in ons leven. Want wie Christus binnenlaat in zijn leven, die verliest niets, helemaal niets van alles wat het leven vrij, mooi en groots maakt! Als we deze vriendschap aannemen die Jezus ons aanbiedt, gaan de deuren van het leven wijd open. Jezus kan en wil ons dat geluk en die diepe vreugde schenken waar we zo naar verlangen en waar we recht op hebben. Zoals een Indiër het verwoordde: “Met Jezus in je leven zijn er nog altijd problemen, nog altijd leed, maar je houding als christen verandert. Je zou bij problemen op je knieën kunnen gaan zitten en zeggen: O, God, ik heb zo’n groot probleem. Maar een christen die kiest voor Jezus en met Jezus probeert te leven zegt: O, probleem, ik heb een grote God!” Deze wat grappige woordspeling heeft ons als jongeren diep geraakt. Er zit zoveel achter. Met Jezus zijn de problemen niet hupsakee zomaar opgelost, maar met Jezus en zijn immens grote liefde voor ons staan we gewoon zoveel sterker in het leven.

Net zoals de drie Wijzen keerden wij ook ieder persoonlijk langs een andere weg terug van onze pelgrimstocht naar Keulen. We zijn alle maal een stukje veranderd, we staan allemaal een stukje sterker in ons geloof. We voelen ons gesterkt door het zien van zoveel jongeren van over de hele wereld die ook geloven. De kerk leeft! Maar bovenal hebben we ieder persoonlijk mogen ervaren dat ‘Jezus leeft!’. Amen[1].

Rond het lege graf en de mededelingen over Jezus’ verrijzenis speelt Maria de Magdaleense opnieuw een hoofdrol.

“Na de sabbat, bij het aanbreken van de eerste dag der week, kwamen Maria Magdalena en de andere Maria naar het graf kijken” (Mt.28,1). Mattheüs brengt dan in de volgende verzen (28,2-10) een nogal uitgewerkt verhaal om het verrijzenismysterie uit te drukken: “Plotseling ontstond er een hevige aardbeving en een engel van de Heer daalde uit de hemel, kwam naderbij, rolde de steen weg en zette zich daarop neer. Hij straalde als een bliksemschicht en zijn kleed was wit als sneeuw. De bewakers begonnen van schrik voor hem te beven en het leven scheen uit hen geweken. De engel sprak de vrouwen aan en zei: 'Gij behoeft niet bevreesd te zijn; ik weet dat gij Jezus zoekt, de gekruisigde. Hij is niet hier. Hij is verrezen zoals Hij gezegd heeft; komt zien naar de plaats waar Hij gelegen heeft. Gaat nu terstond aan zijn leerlingen zeggen: Hij is verrezen van de doden, en nu gaat Hij u voor naar Galilea; daar zult gij Hem zien. Dat had ik u te zeggen.' Terstond gingen zij weg van het graf, met vrees en grote vreugde, en haastten zich het nieuws aan zijn leerlingen over te brengen. En zie, Jezus kwam hen tegemoet en zeide: 'Weest gegroet.' Zij traden op Hem toe, omklemde zijn voeten en aanbaden Hem. Toen sprak Jezus tot hen: 'Weest niet bevreesd. Gaat aan mijn broeders de boodschap brengen dat zij naar Galilea moeten gaan, en daar zullen zij Mij zien.'”

Marcus (16,1-6) brengt een soberder verhaal: “MK.16,1 Toen de sabbat voorbij was, kochten Maria Magdalena, Maria de moeder van Jakobus, en Salome welriekende kruiden om Hem te gaan balsemen. Op de eerste dag van de week, heel vroeg, toen de zon juist op was, gingen zij naar het graf. Ze zeiden tot elkaar: 'Wie zal de steen voor ons van de ingang van het graf wegrollen? ' Opkijkend bemerkten ze echter dat de steen weggerold was; en deze was zeer groot. Binnengekomen in het graf zagen ze tot hun ontsteltenis aan de rechterkant een jongeman zitten in een wit gewaad. Maar hij sprak tot haar: 'Schrikt niet, Gij zoekt Jezus de Nazarener, die gekruisigd is. Hij is verrezen. Hij is niet hier.”

Als ze dan het blijde nieuws moeten gaan brengen aan de apostelen laat het vervolg zich wel wat voorzien: “Maar dat verhaal leek hun beuzelpraat en zij geloofden het niet. Toch liep Petrus ijlings naar het graf, bukte zich voorover, maar zag alleen de zwachtels. Daarop ging hij terug, verbaasd nadenkend over hetgeen er gebeurd was” (Lk.24,11-12).

In het Johanesevangelie gaat het er ook ongeveer zo aan toe, maar daar is het wel Maria van Magdala die naar het graf komt om Jezus te balsemen en die het graf leeg aantreft. “Op de eerste dag van de week kwam Maria Magdalena, vroeg in de morgen - het was nog donker - bij het graf en zag dat de steen van het graf was weggerold. Zij liep snel naar Simon Petrus en naar de andere, de door Jezus beminde leerling, en zei tot hen: 'Ze hebben de Heer uit het graf genomen en wij weten niet waar ze Hem hebben neergelegd” (Joh. 20;1-2). De apostelen geloven het niet echt Zou u het wel geloven? Maar waarom geloofden ze haar niet? Omdat de boodschap op zichzelf al ongeloofwaardig is: een dode die twee dagen later al uit het graf verdwenen is. Zoiets ligt niet voor de hand. Maar voor de apostelen was er ook het probleem dat volgens de opvatting van die tijd een vrouw haar wensen al iets gemakkelijker voor realiteit neemt of iets ontvankelijker is voor inbeelding dan een man. Maar kom, eens even naar het graf lopen, dat wil Petrus wel. Lucas laat de Emmaüsgangers ook nog eens het verhaal doen: “Zelfs hebben een paar vrouwen uit ons midden ons in de war gebracht; ze waren in de vroegte naar het graf geweest, maar hadden zijn lichaam niet gevonden en kwamen zeggen, dat zij ook nog een verschijning van engelen hadden gehad, die verklaarden dat Hij weer leefde. Daarop zijn enkelen van de onzen naar het graf gegaan en bevonden het zoals de vrouwen gezegd hadden, maar Hem zagen ze niet” (Lk. 24,22-24).

Het graf is dus leeg, maar Hemzelf zagen ze niet. En Johannes verhaalt dan hoe Maria, de Magdaleense, Jezus mag ontmoeten. Iets wat in het Mattheüsevangelie eerder verhaald wordt over ‘Maria van Magdala en de andere Maria’ (Mt.28,1).

Volgens het persagentschap Fides is het aantal katholieken wereldwijd gestegen tot 1.085.000.000 (1 miljard 85 miljoen). Dat blijkt uit de statistische gegevens voor 2003. Dat is een stijging met ruim 15.242.000 in vergelijking met 2002. In diezelfde periode daalde het aantal katholieken in Europa met 200.000. Momenteel vormen de katholieke gelovigen 17 % van de wereldbevolking (KerkNet/RadVat 21/10/2005)

Katholiek betekent “algemeen, universeel, geheel”. De kerk is katholiek omdat Christus in haar tegenwoordig is en van Hem de juiste en volledige geloofsbelijdenis ontvangt, het volledige sacramentele leven en het gewijde ambt in apostolische opvolging. Zij is katholiek omdat zij door Christus tot heel het menselijk geslacht gezonden is. Zij bestaat uit alle plaatselijke kerkgemeenschappen die verbonden zijn met de kerk van Rome.

De katholieke gelovigen, en zij die in Christus geloven, en tenslotte alle mensen die door Gods genade tot het heil geroepen zijn. Ieder van deze groepen op een eigen wijze.

Volledig ingelijfd zijn zij die met haar verbonden zijn door de banden van de geloofsbelijdenis, de sacramenten, het kerkelijk bestuur en de gemeenschap. Maar ook als katholiek christen wordt men maar gered wanneer men in de liefde volhardt en in de kerk niet enkel uiterlijk maar ‘met zijn hart’ aanwezig blijft[12]. Mensen die in Christus geloven en op de juiste wijze het doopsel ontvingen bevinden zich in zekere gemeenschap met de katholieke kerk, heel speciaal met de orthodoxe kerken gaat deze gemeenschap heel diep.

Er is een speciale relatie met Jodendom (een verwachting die echter gepaard gaat met het drama van de onwetendheid of de miskenning van Christus Jezus) en Islam (de aanbidding van de ene en barmhartige God). Met alle mensen delen christenen hun gemeenschappelijke oorsprong en het gemeenschappelijk einddoel: Gods goedheid en eindbeschikking. Maar midden de wereld is de kerk het schip dat “de juiste koers vaart in deze wereld, met het volle zeil van het kruis van de Heer, op de adem van de heilige Geest”[13].

Hoe moeten we deze uitspraak verstaan die in het verleden nogal opgeld maakte? Mensen kunnen niet gered worden die heel goed weten dat God door middel van Jezus Christus de katholieke kerk als noodzakelijk gesticht heeft (in zijn Kerk komt de enige middelaar aanwezig onder ons en Hij verwees duidelijk naar het doopsel waardoor men de kerk binnentreedt). Maar wie zonder schuld Christus en zijn kerk niet kennen en toch oprecht God zoeken en zijn wil (zoals hun geweten het hun voorhoudt) die kunnen door Gods genade het eeuwig heil verwerven. (847).

Tot het wezen van de katholiciteit behoort ook de missie (= zending, evangelisatie). De blijde Boodschap van Gods heil moet gebracht worden aan alle mensen (Mt. 28,19-20). God heeft zijn Zoon gezonden om zich te openbaren en Hij zendt zijn Geest opdat we het heil van Jezus deelachtig mogen worden. Zijn liefde gaat uit naar ieder mens; hij wil het heil van ieder mens door middel van de kennis van de waarheid. De kerk moet daarom missionair zijn. De heilige Geest maakt de zending van de Kerk vruchtbaar; in de zending moet de kerk de weg gaan van Christus, de weg van armoede, gehoorzaamheid, dienstbaarheid en zelfopoffering tot de dood toe. De zending vraagt vanwege de kerk: nederigheid (zij is zelf ook zwak), geduld, eenheid (het grote probleem van de verdeeldheid is een echte hinderpaal bij de evangelisatie) en respectvolle dialoog met hen die het evangelie nog niet aanvaarden.

Met bovenstaande titel willen we gewoon verwijzen naar enige deugddoende internetsites.

[1] Dit getuigenis werd eerst als een soort homilie gegeven in de parochiekerk van Wevelgem.

[2] Psalm 130 ‘Uit de diepten roep ik, Heer’… werd traditioneel vaak gebruikt bij overlijdens of uitvaarten.

[3] Gecit. door Ignace LEPP, p. 27 in op. cit. aan einde van dit artikel.

[4] Id. p. 29/30.

[5] Id. p. 47.

[6] Naar Rudolf Kasper in tdc home over deze 4 stadia van de Teilhard-interesse.

[7] Op 30 juni 1962 vaardigde het H. Officie een Vermaning uit over de werken van Teilhard “om de geesten vooral van de jonge mensen te beveiligen tegen de gevaren van de wereld van Pater Teilhard de Chardin en van diens partijgangers”. De vermaning had het blijkbaar vooral over het blinde gedweep met Teilhard, waarvan op verschillende plaatsen de symptomen duidelijk zichtbaar zijn. Pater Smulders helpt in zijn boek zijn lezers om tot een kritische houding te komen en daarom tracht hij onduidelijkheden te verhelderen, dwalingen aan de kaak te stellen en waar mogelijk vanuit Teilhard’s eigen visie te corrigeren.

[8] Gecit. in: Dr. Paul Chauchard, Teilhard, getuige van de liefde. p. 61. Teilhard Cahiers 2. Lannoo Tielt/Den Haag 1964.

[9] “1 De Heer heeft de mens uit de aarde geschapen … Hij heeft hun tong gevormd en hun ogen en hun oren en hun een hart gegeven om te denken. 7 Hij heeft hen vervuld met onderscheidingsvermogen; Hij toonde hun het goed en het kwaad. 8 Hij heeft zijn oog in hun hart geplant om hun te laten zien hoe groot zijn werken zijn, 9 zodat zij van de grootheid van zijn werken gewagen 10 en zijn heilige naam prijzen”. (Jezus Sirach 17,1.7-10)

[10] Uit: ‘Le Milieu Divin’ (Ed. Du Seuil; 1957), gecit. in: COURTOIS, René -, S.J., Des savants nous parlent de Dieu. Ed. Foyer Notre-Dame, 1958, p.51.

[11] Lettres de Voyage (1923-1939), recueillies par Cl. Aragonnès, Grasset, Paris 1956, 129 v., 1930; gecit. in Smulders? Het visioen van Teilhard de Chardin p. 321.

[12] Dit lijkt wel in sterk contrast met wat moslims vaak zeggen, nl. dat zelfs de slechtste moslim nog ‘hoger zal zitten in het hiernamaals’ dan de beste ‘ongelovige’. nvdr.

[13] H. Ambrosius, Virg. 18,118, vert. uit Latijn.

[14] Het toverwoord integratie, door Nadia Fadil, Sarah Bracke en Meryem Kanmaz in: De Standaard van 15/11/2005, Opinie en analyse.

Handen eerbied overwaardig
Handen liefd’ en zegenrijk
Priesterhanden offervaardig
Sleuteldragers van Gods’Rijk

Handen die ons Christus geven
Handen eeuwenlang beloofd
Handen: rust in dood en leven
Priesterhanden op ons hoofd

Handen fors de wereld schragend
Handen die aan God gebiën
Handen God en hemel dragend
Handen die verlossing biën

Handen die ons Christus geven
Handen eeuwenlang beloofd
Handen: rust in dood en leven,
Priesterhanden op ons hoofd