Hieronder worden enige artikels weergegeven

Vorig jaar ben ik 65 geworden. Eigenlijk heb ik dus reeds het grootste deel van mijn levensweg bewandeld. Het is dan ook met een dankbaar hart dat ik terugblik op wat voorbij is, en vol vertrouwen de toekomst tegemoet ga. Zonder te vergeten dat in het NU-moment het belangrijkste te beleven valt. Ouder worden is voor mij "groeien" in dankbaarheid en overgave; leren om wat waardevol en blijvend is te koesteren en wat voorbijgaat te relativeren.

Als men spreekt over groeien, dan zit daar toch minstens het idee "leven" in. En ja, ik lééf meer dan ooit, bewust dat leven een gave is. Ik voel het zo: door het feit dat ik leef ben ik op weg naar eeuwig leven. De eeuwigheid is voor mij al begonnen. Eens heeft God me tot leven bestemd. In psalm 139 staat: "U bent het die mijn kern hebt gevormd, die mij weefde in de schoot mijner moeder. In uw boek waren alle geschreven de dagen dezer formering, toen er nog niet één daarvan was". Dat ontroert me heel diep, dat God mij zo goed kent en me tot leven heeft geroepen. Waarom deed Hij dat eigenlijk?

Als ik hierop doordenk is het maar een kleine stap om van de oorsprong van mijn bestaan te gaan zoeken naar mijn bestemming.

Wanneer ik met zoveel liefde ben gevormd tot een mensenkind, kan het niet anders dan dat dit met een doel voor ogen gebeurde. Wat dit doel is weet ik door mijn geloof in Jezus Christus, die ons de Blijde Boodschap bracht: dat diezelfde machtige God, die mij en alles geschapen heeft, ook mijn Vader is. Daarom weet ik dat ik in dit leven onderweg ben naar mijn ware thuis en dat ik door Hem verwacht wordt. Er is een plaats voor mij bereid (door Jezus Christus, zijn Zoon) om samen met Hem en alle mensen, ooit geboren, gelukkig en eeuwig te leven.

Er is maar één voorwaarde gesteld en die is: er waarachtig naar verlangen om dat leven te ontvangen. Dan krijgen we het, dank zij Jezus, zomaar, gratis. Daarheen ben ik op weg, al een tijdje, en het einde van de weg kan dichterbij zijn dan ik vermoed.

Maar zoals ik in het begin schreef: ouder worden is groeien in overgave. Dat leer ik dag na dag een beetje meer, gedeeltelijk door het zachtjesaan verminderen van energie en prestaties. Maar vooral toch, door te groeien in vertrouwen in Gods barmhartige liefde. Voor mij betekent dat niet anders dan wat het kleine kind kent dat gekoesterd en gedragen wordt door liefhebbende ouders en dat geen vrees heeft voor wat er kan gebeuren. Het weet immers dat het niet in de steek wordt gelaten. Zo zal ook ik de weg door het leven verder gaan, geborgen in de liefde van de Vader en door Hem gedragen als het te zwaar wordt.

Veel oudere mensen zijn eenzaam en voelen zich soms overbodig. Wat zou ik hen willen spreken over het nieuwe dat het ouder worden kan meebrengen! Daar is bv. de rust die in het leven komt; weg gejaagdheid! Tijd om de stilte te zoeken en er heel intiem God te ontmoeten als een trouwe vriend. Tijd hebben om te bidden. Wij kunnen ook bidden voor hen die er geen tijd voor hebben, onder meer voor onze dierbaren die volop in het arbeidscircuit meedraaien. Het is meer dan ooit nodig Gods liefde bij de mensen te brengen. Door ons gebed zijn we een schakel tussen Hem en hen. Alle eenzaamheid wordt overstegen door een heel persoonlijke relatie met God, onze Vader, met wie we alles mogen delen wat ons bezig houdt. We zijn verre van overbodig. Ons meeleven kan wereldomvattend zijn. We brengen allen en alles bij Hem. We mogen alles aan Hem overlaten, in het geloof dat Hij hen, die wij liefhebben, bemint met een veel grotere liefde dan wijzelf ooit kunnen geven. Het is de zekerheid dat, wat er ook gebeurt, Hij alles ten goede leidt voor wie Hem liefhebben en op Hem vertrouwen.

(Mediazondag 1989)

(Paus Johannes Paulus II ter gelegenheid van de 24e mediazondag in 1989)

 "De Concilievaders onderkenden dat ontwikkelingen in de communicatie-technologie wellicht kettingreacties zouden veroorzaken met niet te voorziene consequenties. In plaats van te suggereren dat de kerk zich afzijdig op moest stellen of moest proberen zichzelf te isoleren van de hoofdstroom van deze gebeurtenissen, beschouwden de Concilievaders de kerk als aanwezig midden in de menselijke vooruitgang, deelnemend aan de ervaringen van de rest van de mensheid, trachtend deze te verstaan en te interpreteren in het licht van het geloof. Het was de taak van God's gelovigen om creatief gebruik te maken van de nieuwe ontdekkingen en technologieën voor het heil van de mensheid en de vervulling van God's plan voor de wereld. (…)

Met de komst van computer-telecom-municatiemiddelen, worden de kerk verdere instrumenten aangeboden om haar missie te vervullen. Methodes om communicatie en dialoog tussen haar eigen leden te vergemakkelijken, kunnen de verbondenheid en eenheid tussen hen versterken. Onmiddellijke toegang tot informatie maakt het mogelijk voor haar om haar dialoog met de hedendaagse wereld te verdiepen.

In de nieuwe computercultuur kan de kerk de wereld sneller informeren over haar overtuigingen en kan ze redenen uitleggen van haar standpunt ten aanzien van een bepaalde opvatting of gebeurtenis.

Ze kan de stem van de publieke opinie beter horen en beter toegang vinden tot een continue discussie met de haar omringende wereld: om zichzelf directer te betrekken in de gemeenschappelijke zoektocht naar oplossingen voor de meest dwingende problemen van de mensheid (vgl. Communio et Progressio, 114 ff).

Het is duidelijk dat de Kerk de nieuwe hulpmiddelen, die dankzij onderzoek in computer en satelliettechnologie ter beschikking worden gesteld, in moet zetten voor de altijd urgente taak om te evangeliseren. Haar vitaalste en urgentste boodschap heeft te maken met de kennis van Christus en de weg van heil die hij aanreikt. Dat is iets wat zij moet aanbieden aan mensen van elke leeftijd, hen uitnodigend om het Evangelie liefdevol te omarmen, altijd in gedachten houdend dat 'waarheid zichzelf niet kan opleggen behalve krachtens de eigen waarheid, die het verstand overwint met zowel zachtheid als kracht' (Dignitatis Humanae, l)

"De eerste verkondiging, catechese of de verdere verdieping van geloof kan niet zonder de sociale communicatiemiddelen.... De kerk zou zich schuldig voelen tegenover de Heer als zij deze machtige middelen, die de menselijke vaardigheid dagelijks steeds perfecter ter beschikking stelt, niet zou gebruiken. Het is door hen dat zij 'van de daken' de boodschap verkondigt waar zij de neerslag van is" (Evangelii Nuntiandi, '45).

Natuurlijk moeten we dankbaar zijn voor de nieuwe technologie. (...) Die bestanden verlenen een brede en onmiddellijke toegang tot de kennis, die onze menselijke erfenis is, tot de leer van de Kerk en de traditie, de woorden van de Heilige Schrift, de concilies van de grote meesters van spiritualiteit, de geschiedenis en tradities van de lokale Kerken, van Religieuze Ordes en leken-instituties, en tot de ideeën en ervaringen van ondernemers en vernieuwers, wier inzichten constant getuigen van de trouwe aanwezigheid in ons midden van een liefhebbende Vader, die uit zijn schatten nieuwe en oude dingen te voorschijn haalt (cf. Mt 13:52).

Vooral jonge mensen raken al gewend aan de computercultuur en zijn taal. Dit is zeker een reden voor tevredenheid. Laat ons 'de jongeren vertrouwen' (Communio et Progressio, '70). Zij hebben het voordeel gehad op te groeien met de nieuwe ontwikkelingen, en het zal hun taak zijn om deze nieuwe instrumenten te gebruiken voor een bredere en intensere dialoog tussen al de verschillende rassen die delen in deze 'steeds kleiner wordende wereld'. Het is hun taak om wegen te zoeken waarlangs nieuwe systemen van data-opslag en uitwisseling gebruikt kunnen worden om de verbetering van grotere universele rechtvaardigheid, groter respect voor mensenrechten, een gezonde ontwikkeling van alle individuen en volken, en de vrijheden die essentieel zijn voor een volledig menselijk leven, te bevorderen.

Of we jong zijn of oud, laat ons de uitdaging aangaan van nieuwe ontwikkelingen en technologieën, door deze een morele visie bij te brengen die geworteld is in ons religieus geloof, in ons respect voor de menselijke persoon en onze verplichting om de wereld te hervormen in overeenstemming met Gods plan. Laten wij bidden voor wijsheid in het gebruik van de mogelijkheden van het computertijdperk, om de menselijke en transcendente roeping van de mens te dienen, en zo glorie te geven aan de Vader van wie al de goede dingen komen."

Bezinningscentrum Maria-Kefasgemeenschap

Ben Van Vossel, cssr

We meenden dat we eerst het terrein moesten gereedmaken voor de evangelisatie. De beste manier daartoe is … het gebed. Daarom besloten we om elke vrijdagmorgen om 7.30u. samen te komen voor gebed. Wij deden dan een korte lofprijzing, omdat we meenden dat het belangrijk is op te kijken naar Gods liefde, zijn heilswil en zijn krachtige werking en we vroegen dan ook om zijn zegen over ons en over al die jonge mensen die zouden voorbijkomen. Terwijl enkelen van ons voor het tabernakel bleven bidden, gingen anderen, twee aan twee, de straat op om biddend – niet meer dan dat – langs de straat en op het stationsplein Gods liefde aanwezig te brengen. Om 8.15u. was de grote drukte voorbij en hadden we een korte tijd om met elkaar te delen welke inzichten de Heer ons ondertussen had gegeven.

Om 8.30u. baden we samen met de communiteit van de Redemptoristen het liturgisch morgengebed (de "lauden" of lofprijzing) en daarna profiteerden we van een potje koffie. Om 9 uur vierden we in de gebedsruimte de Eucharistie. Daarna hielden we een uur gebed voor het uitgestelde H. Sacrament. We nodigden de misgangers uit om in de aanbidding als intentie mee te nemen: de evangelisatie van de schoolgaande jongeren. Een tiental personen bleven bij deze aanbidding aanwezig.

Een van de eerste zaken die de Heer ons deed begrijpen was dat we het uiterlijk van het klooster wat moesten opfleuren en er tegelijkertijd van gebruik maken om reeds te evangeliseren. Het resultaat was dat we op een groot paneel de fundamentele Bijbelse boodschap lieten schilderen: "God is Liefde". We hebben dat waterbestendig paneel aangebracht op een blind raam van het klooster dat uitgeeft op het St.-Pietersstation; met zijn heldere kleuren is het van ver te zien.

Omdat we het inderdaad belangrijk vonden dat de evangelische boodschap en iets van het kerkelijk leven ook naar buiten zou komen, gebruikten we de ramen van klooster nogal om raamaffiches aan te brengen met evangelische teksten of teksten die alluderen op de liturgische tijden.

Die affiches zijn op zich reeds straatevangelisatie. Maar toch kon er reeds iets meer gebeuren. Zo hebben we op Goede Vrijdag kleine briefjes uitgedeeld met een duidelijke tekst rond "Zozeer heeft God van de wereld gehouden dat Hij ons schonk zijn enige Zoon". Enkelen van onze jongeren deelden die teksten uit. Praktisch alle voorbijkomende jongeren namen ze aan en slechts weinig briefjes hebben we moeten oprapen achteraf.

Die Goede Vrijdag hebben we ook het kerkportaal opengezet en een groot kruis geplaatst vóór een groot rood doek en alles sober maar mooi versierd. Het is Goede Vrijdag geweest in de Voskenslaan!

Naar de scholen is het meest recente aanbod van de Maria-Kefasgemeenschap bezinningsdagen voor klassen op de dinsdagen en donderdagen. Daartoe werd in het redemptoristenklooster van Gent het Bezinningscentrum "OASE IN DE STAD" opgericht. Daar geven we vanaf september ’97 "Brondagen". Deze klasbezinningsdagen willen immers een verademing bieden in de wereld waarin onze jonge mensen vandaag moeten leven. Ze worden gegeven voor alle jaren van het Middelbaar Onderwijs.

Enige lokalen van het klooster werden daartoe gerenoveerd. De Redemptoristen hebben voor dit project hun vroegere grote bidplaats (oratorium) op de eerste verdieping ontruimd; ze werd voorzien van een vals plafond en wat ingericht. Ook het leeszaaltje van de communiteit, nog een andere kamer en het zaaltje aan de straatkant werden reeds ingeschakeld in het opzet. Omdat ondertussen nogal wat scholen enkele klassen inschreven voor dit aanbod, zullen ook in de bibliotheek een 2-tal lokalen ingericht worden.

Ben Van Vossel cssr

Het geloofsgoed (Depositum Fidei) bewaren is een zending die de Heer Jezus aan zijn Kerk heeft toevertrouwd en zij vervult die zending reeds 20 eeuwen. Paus Johannes XXIII (23), die het 2de Vaticaans Concilie bijeenriep, wou dat het Concilie niet zozeer de dwalingen zou veroordelen maar op een serene wijze de kracht en schoonheid van de geloofsleer zou tonen.

Vier jaar heeft het Vaticaans Concilie aan richtlijnen gewerkt voor een "vernieuwing van denken, activiteit, zeden, morele kracht, vreugde en hoop, die precies de doelstelling van het Concilie was".

Voor Paus Johannes Paulus II waren de richtlijnen van Vaticaan II steeds een vast referentiepunt en hij nodigt uit om voortdurend weer terug te keren naar deze bron.

Ter gelegenheid van de twintigste verjaardag van de sluiting van het concilie riep hij een buitengewone vergadering samen van de bisschoppensynode (25 januari 1985) als viering en verdieping en als een soort "opwekking". De deelnemers aan de synode hebben toen hun verlangen uitgesproken dat er een katechismus of compendium zou samengesteld worden van de hele katholieke leer omtrent geloof en moraal; hij zou bijbels en liturgisch gefundeerd moeten zijn en tegelijk gericht op het leven van de mens van vandaag. Ook Paus Johannes Paulus vond dat de universele kerk en de particuliere kerken daar nood aan hadden. Na de liturgievernieuwingen en de vernieuwing van het kerkelijk recht kan ook deze katechismus bijdragen tot de opdracht om het hele kerkelijk leven te vernieuwen.

In 1986 gaf de paus aan een commissie van 12 kardinalen en bisschoppen de opdracht om een ontwerp voor te bereiden voor de katechismus; deze commissie werd dan nog bijgestaan door een deskundige commissie van 7 residerende bisschoppen. 9 achtereenvolgende versies kwamen tot stand die telkens ook werden voorgelegd aan heel wat theologen, bijbelgeleerden, catecheten en bisschoppen uit de hele wereld hetgeen de tekst natuurlijk zeer verrijkt heeft.

Het ontwerp werd dan weer ter bespreking doorgegeven aan alle katholieke Bisschoppen en hun medewerkers. Er werd over het algemeen gunstig op gereageerd. "Dit antwoord wekt bij mij een diep gevoel van vreugde op, want de samenklank van zoveel stemmen brengt inderdaad tot uitdrukking wat men een "symfonie" van het geloof kan noemen. De vormgeving van deze katechismus weerspiegelt zo ook de collegiale aard van het Episcopaat; die bevestigt de katholiciteit van de kerk" (blz. 9).

Zo’n katechismus moet steunen op de heilige Schrift, de levende Overlevering in de Kerk en het authentiek leergezag. Ook op het geestelijk erfgoed van de kerkvaders, de Kerkleraren en de heiligen van de kerk. Hij moet rekening houden met de verwoordingen van de leer die de heilige Geest in de loop van de geschiedenis aan de kerk heeft ingegeven. Tenslotte moet hij hulp bieden vanuit het licht van het geloof om de nieuwe omstandigheden en problemen te belichten die zich in het verleden nog niet hebben voorgedaan.

De katechismus heeft zich wat de vorm betreft wel geïnspireerd op de 4 delen van de oude katechismus van de heilige paus Pius V: 1° het credo, 2° de heilige liturgie (met vooral de sacramenten), 3° het christelijk handelen (vanuit de geboden), 4° het christelijk gebed. Deze vier zaken vormen een onlosmakelijke eenheid in het geloofsleven van de kerk en de christen.

In de Katechismus van de katholieke kerk kan men de "bewonderenswaardige eenheid van Gods mysterie ontdekken, van zijn heilsplan, alsook de centrale plaats van Jezus Christus, de eniggeboren Zoon van God, gezonden door de Vader, mens geworden in de schoot van de allerheiligste Maagd Maria door de heilige geest om onze Verlosser te zijn. Gestorven en verrezen is Hij altijd tegenwoordig in zijn kerk, vooral in de sacramenten; Hij is de bron van het geloof, het model voor het christelijke handelen en de Leermeester van ons gebed". (p10)

Krachtens apostolisch gezag keurt de paus deze Katechismus goed en hoopt dat hij dienstbaar mag zijn "bij de vernieuwing waartoe de heilige Geest de kerk van God onophoudelijk oproept: Christus’ Lichaam, dat onderweg is naar het onverhulde licht van het Koninkrijk!" (11)

Deze Katechismus wil niet in de plaats komen van de reeds bestaande, maar wil als referentietekst dienen voor het onderricht van de katholieke leer en vooral bij het samenstellen van nieuwe plaatselijke katechismussen. Zo wordt de eenheid van geloof en de trouw aan de katholieke leer bewaard.

Tot slot richt de paus zich nog tot "de allerheiligste Maagd Maria, Moeder van het mensgeworden Woord en Moeder van de kerk". Hij vraagt haar door haar machtige voorspraak de catechetische inzet van de hele kerk op alle niveaus te ondersteunen nu de kerk wordt opgeroepen tot een nieuwe inzet voor de evangelisatie.

"Moge het licht van het ware geloof

de mensheid bevrijden van onwetendheid

en van de slavernij van de zonde

om haar te leiden tot de enige vrijheid

die deze naam waardig is:

de vrijheid van het leven in Jezus Christus

onder de leiding van de heilige Geest,

hier op aarde,

en die van het leven in het volle geluk

van de aanschouwing van God

van aangezicht tot aangezicht,

in het rijk der hemelen." (12)

Wouter GHIJS

Begeleider Brondagen "Oase in de Stad"

Het mag er hier in onze "Lage landen" dan al wat minder avontuurlijk aan toe gaan, de hoge toppen die in onze leefwereld aan de einder verschijnen zijn daarom niet minder spectaculair. Ook hier moe alles en iedereen de hoogte in. De productie stijgt alom (de werkloosheid ook). Sportlui gaan op hoogtestage om nog hoger te scoren. Wetenschap en techniek zitten in volle klim. Inkomsten, kijkcijfers, prestaties en succes… Het einde van de klim is nog lang niet in zicht. Wie niet volgt, is gezien. Dus gewoon kwestie van op de hoogte te blijven.

Niet dat er op zich iets fout is aan de vooruitgang. We stellen enkel vast dat op onze (keiharde) weg naar de top steeds meer mensen geveld worden door een onbekende ziekte. De symptomen zijn vaak beangstigend: onze (innerlijke) vrede wordt aangetast, mensen worden zenuwachtig en kribbig. De geringste kritiek jaagt ons in het harnas. Bij de minste tegenkanting voelen we ons persoonlijk aangevallen. Ons tegenoffensief is venijnig, onze woorden scherp. Dit alles doet onze levensvreugde teniet. We voelen ons leeg en in deze ijle atmosfeer ervaren we leven vaak als last.

Wat komen we tekort? Zuurstof wellicht (nog) niet, maar wel iets dat net zo levensnoodzakelijk is. En dat zou best wel eens het vertrouwen kunnen zijn. Wanneer ik aan een groep jongeren vraag of je vandaag mensen nog echt kunt vertrouwen, ligt het antwoord echt niet voor de hand.

En nu is het vertrouwen juist een onontbeerlijk aspect van ons leven, het is ons als het ware aangeboren. Het is onvoorstelbaar dat een boreling de borst zou weigeren omdat het zijn moeder niet vertrouwt. Wanneer een kleuter bovenaan de trap staat en jij staat enkele treden lager klaar om hem op te vangen, zal het kind niet aarzelen om de sprong te wagen. Tenzij je jammerlijk zou ervaren dat je hem helemaal niet opvangt. Een waanzinnig idee. Maar wanneer op gelijkaardige wijze het vertrouwen wordt gekwetst in een mens, verdwijnt het zienderogen uit je leven. Net als zuurstof: levensnoodzakelijk maar uiterst explosief.

Eens het zover komt gaat het leven er helemaal anders uitzien. Zonder vertrouwen in de ander, plooien we helemaal terug op ‘onszelf’ en loopt elke relatie vast in oppervlakkig contact. Wanneer dan ook dat ‘zelf’ ons al te veel ontgoochelt, verdwijnt het zelfvertrouwen. En stilaan ook het vertrouwen in het leven, zodat elk doel, elk toekomstperspectief vervaagt. De gevolgen zijn gekend: onvrede en moedeloosheid. Probeer het dan maar vol te houden!

Hopeloos dus? Nee! Wanneer iemand in het hooggebergte te kampen krijgt met hoogteziekte, volstaat het af te dalen naar lager, meer zuurstofrijk gebied. Als het vertrouwen in het leven wegebt en onzekerheid de bovenhand krijgt, doet men er goed aan (terug) in relatie te treden met de onwankelbare Rots, de Bron van alle zekerheid. Dit is de betekenis van ‘geloven’: een sprong van vertrouwen wagen, een vertrouwensrelatie aangaan met Hem die nooit teleurstelt. In God vind je bevrijding van de beklemmende last uit het verleden. Hij geneest je van je verlammende kwetsuren. Hij geeft kracht om het zwaartepunt van je leven te verleggen van jezelf naar de Ander en om als een kind opnieuw in overgave aan die Ander te gaan leven. In Hem ga je de toekomst hoopvol tegemoet, vertrouwend op de kracht van Zijn Geest.

Jef Hanssens cssr

De Vice-provincie van de Redemptoristen van Michalovce (Slowakije) werd opgericht vlak na de tweede wereldoorlog in 1945. Op dat ogenblik bezat zij er slechts één huis met de erbij horende parochiekerk. Een tweede kerkje kwam er in Stropkov, maar de Vice-Provincie kreeg niet meer de tijd om ook daar nog een klooster te bouwen, want op 23 april 1950 werd aan de religieuzen elke kerkelijke bedrijvigheid in het toenmalige Tjecho-Slowakije verboden en officieel mochten zij ook niet meer in gemeenschappen leven.

De zaken zijn zo gebleven tot eind november 1989, met name tot op het moment dat de Kerk haar vrijheid terugkreeg. De oudere Redemptoristen, die de vervolging overleefd hadden, en de nieuwe generatie die in de clandestiniteit was geboren, konden opnieuw en met enthousiasme aan het Redemptoristisch charisma gaan voortbouwen. Nochtans moester zij in het begin noodgedwongen nog een tijdlang op de parochies blijven, er waren eenvoudigweg geen eigen kloosters om hen in gemeenschappen op te vangen.

Na een zekere tijd was het huis van de Vice-Provinciaal in Michalovce gerestaureerd. Daar wonen nu 6 confraters, die de typisch Redemptoristische predikatie van missies en retraites voorzetten. Daarnaast zijn er nog een aantal Grieks-Katholieke Redemptoristen die in parochies werken, o.a. in Staralubovna waar ze een nieuwe kerk bouwden én in Jakubanny. Hun studenten – 20 in totaal – studeren in Polen en in Rome.

In Stropkov hebben ze, met de hulp van ons Generalaat in Rome én van de Grieks-Katholieken in Canada en de Verenigde Staten, een oude droom van vóór de vervolging gerealiseerd en een nieuw klooster gebouwd. De plechtige inhuldiging gebeurt op 20 juli a.s.. Pater Walter Corneillie, provinciaal van de Vlaamse Redemptoristen, is persoonlijk uitgenodigd. Hij laat zich op de plechtigheid vervangen door pater Jef Hanssens. Wij zullen er in "Geloof en Leven" verslag over uitbrengen.

Ben Van Vossel

Geprezen zijt Gij, Heer,

Voor al het goede van deze aarde.

Wij danken U,

voor de groenten en het fruit,

voor al wat de aarde ons biedt en

voor het werk van mensenhanden.

Wij danken U voor wat Gij geeft

opdat we in leven kunnen blijven

en omdat we in deze moderne tijd

van zoveel goede dingen mogen genieten.

Help ons uit te zien

naar wat we nodig hebben om ook ons innerlijk leven te verzorgen

en leer ons delen met hen

die onvoldoende voedsel hebben

voor henzelf en hun gezin.

Amen.

Onze Vader…